Turyn na weekend: Shroud, Fiat i piemoncka kuchnia

Turyn (wł. Torino) rzadko pojawia się na ustach turystów planujących wakacje we Włoszech. Rzym, Florencja, Wenecja – to one zazwyczaj dominują w marzeniach podróżników. A przecież stolica Piemontu oferuje coś absolutnie wyjątkowego: jedno z najbardziej tajemniczych artefaktów chrześcijaństwa, kolebkę włotskiego przemysłu motoryzacyjnego i kulinarną tradycję, która śmiało rywalizuje z kuchnią toskaną. Dwa-trzy dni w Turynie to absolutne minimum, by poczuć jego niepowtarzalny klimat.

Całun Turyński – najsłynniejsza relikwia świata

Żadna wizyta w Turynie nie byłaby kompletna bez wizyty w Katedrze św. Jana Chrzciciela (Duomo di Torino), gdzie przechowywany jest Całun Turyński – kawałek lnianego płótna, na którym widnieje wizerunek mężczyzny noszącego ślady ukrzyżowania. Od stuleci naukowcy, teolodzy i historycy toczą spory o jego autentyczność. Czy to rzeczywiście całun, w który owinięto ciało Jezusa Chrystusa po zdjęciu z krzyża? Czy może średniowieczne fałszerstwo? Odpowiedzi wciąż nie ma, a tajemnica tylko potęguje fascynację.

Całun nie jest na co dzień eksponowany – jest przechowywany w specjalnych warunkach i wystawiany publicznie jedynie podczas rzadkich okazji liturgicznych. Jednak nawet poza wystawami katedra oferuje mnóstwo do odkrycia. W podziemiach mieści się Museo della Sindone (Muzeum Całunu), gdzie można zobaczyć repliki płótna, zapoznać się z wynikami badań naukowych – w tym słynnego badania węglem radioaktywnym C-14 z 1988 roku – oraz prześledzić całą historię tej niezwykłej relikwii. Wstęp do muzeum kosztuje kilka euro i zdecydowanie warto go odwiedzić.

Sama katedra jest budowlą renesansową z XV wieku, a za nią wznosi się słynna Cappella della Sacra Sindone – kaplica zaprojektowana przez barokowego architekta Guarino Guariniego. Jej spiralna kopuła to jeden z najodważniejszych projektów architektonicznych epoki baroku.

Muzeum Narodowe Samochodów – hołd dla Fiata i włoskiej motoryzacji

Turyn i samochody to nierozłączny związek. To właśnie tutaj w 1899 roku założono FIAT (Fabbrica Italiana Automobili Torino), a miasto przez dekady było prawdziwą stolicą włotskiego przemysłu motoryzacyjnego. Najlepszym miejscem, by to poczuć, jest Museo Nazionale dell'Automobile – jedno z najważniejszych muzeów motoryzacyjnych na świecie.

Muzeum mieści się w imponującym, zmodernizowanym budynku przy Corso Unità d'Italia i prezentuje ponad 200 samochodów z całego świata. Kolekcja obejmuje zarówno historyczne modele Fiata – w tym legendarnego Fiata 500 z 1957 roku, który stał się symbolem powojennej włoskiej odbudowy i swobody – jak i arcydzieła takich marek jak Ferrari, Alfa Romeo, Lancia, Bugatti czy Rolls-Royce.

Ekspozycja jest zorganizowana chronologicznie i tematycznie, prowadząc zwiedzających przez całą historię motoryzacji: od pierwszych pojazdów parowych, przez złotą erę karoserii projektowanych przez słynne carrozzerie, aż po współczesne supersamochody i auta elektryczne. Szczególne wrażenie robi sala poświęcona wyścigom, gdzie można podziwiać historyczne bolidy Formuły 1 ścigające się pod barwami włoskich ekip.

Muzeum jest otwarte przez cały tydzień (z wyjątkiem poniedziałku), a bilety można nabyć online z małym rabatem. Zwiedzanie zajmuje od dwóch do trzech godzin – dla miłośników motoryzacji może nawet dłużej.

Królewskie Muzea i Palazzo Reale

Turyn był pierwszą stolicą zjednoczonego Królestwa Włoch (1861–1865) i dumnie nosi ślady tej historii. Palazzo Reale – Pałac Królewski – to magnificentna barokowa budowla z XVII wieku, będąca przez wieki rezydencją dynastii Sabaudzkiej. Apartamenty królewskie zachwycają bogactwem dekoracji: złocone sufity, flamandzkie gobelin, kolekcje chińskiej porcelany i imponująca zbroja.

W skład Musei Reali di Torino wchodzi kilka instytucji: Palazzo Reale, Armeria Reale (jeden z najważniejszych na świecie zbiorów historycznej broni), Biblioteca Reale (z rysunkami przypisywanymi Leonardowi da Vinci!) oraz Museo di Antichità z bogatą kolekcją etruską i grecko-rzymską. Kupując bilet łączony, można je zwiedzić wszystkie za rozsądną cenę.

Warto też zajrzeć do Giardini Reali – królewskich ogrodów rozciągających się za pałacem. To doskonałe miejsce na chwilę wytchnienia od miejskiego zgiełku.

Mole Antonelliana i Muzeum Kina

Charakterystyczna sylwetka Turynu jest nie do pomylenia z żadnym innym miastem. Góruje nad nią smukła, iglicowa wieża Mole Antonelliana – budowla, która początkowo miała być synagogą, a dziś jest symbolem miasta. Wieża mierzy 167 metrów i przez krótki czas była najwyższą budowlą na świecie wykonaną z cegły.

Wewnątrz mieści się Museo Nazionale del Cinema – jedno z najważniejszych i najbardziej oryginalnych muzeów filmowych na świecie. Ekspozycja zajmuje wnętrze wieży i prowadzi zwiedzających przez historię kina, od pierwszych latern magicznych i nickelodeonów, przez klasykę Hollywood, po współczesne kino autorskie. Szczególne wrażenie robi centralna sala, gdzie można leżeć na leżakach i oglądać fragmenty kultowych filmów wyświetlane na olbrzymim ekranie.

Z Mole Antonelliana odjeżdża też panoramiczna winda, która wiezie na wysokość 85 metrów – stamtąd roztacza się spektakularny widok na miasto i Alpy w tle. To must-see każdej wizyty w Turynie.

Piemoncka kuchnia – uczta dla zmysłów

Piemont to jeden z największych regionów gastronomicznych Włoch – i jednen z najmniej znanych poza granicami kraju. Kuchnia piemoncka jest bogata, treściwa i głęboko zakorzeniona w lokalnej tradycji. Oto czego absolutnie nie można pominąć:

Bagna Càuda

Dosłownie „gorący sos" – to fundament piemonckiej kuchni. Podgrzewany na małym ogniu sos z oliwy, masła, czosnku i anchois służy jako dip do surowych i gotowanych warzyw. Podawany w glinianym garnuszku przy stole, jest kwintesencją piemonckiej biesiady. Pachnie intensywnie, smakuje wyraziście i uzależnia od pierwszego kęsa.

Tajarin al tartufo

Cienkie, ręcznie robione makarony jajeczne z sosem truflowym. Piemont to królestwo trufli – szczególnie słynna jest biała trufla z Alby (trifola d'Alba), zbierana jesienią i uważana za najcenniejszą na świecie. Nawet kilka wiórków tej grzyby potrafi całkowicie odmienić smak potrawy.

Vitello tonnato

Cienkie plastry gotowanej cielęciny z kremowym sosem z tuńczyka, kaparów i majonezu. Brzmi dziwnie, smakuje wybornie – to klasyczny piemoncki antipasto, który zaskakuje i zachwyca.

Czekolada i słodycze

Turyn to czekoladowa stolica Włoch. Tu właśnie wynaleziono gianduiotto – czekoladkę z laskowym orzechem w charakterystycznym, owijniętym złotą folią kształcie łódeczki. To właśnie z tej tradycji wywodzi się dzisiejsze Nutella. Kultowe kawiarnie przy Via Po i Piazza Castello oferują gorącą czekoladę tak gęstą, że można ją jeść łyżką – to tzw. bicerin, który jest mieszanką kawy, czekolady i śmietany.

Wina z Piemontu

Do każdego posiłku należy zamówić wino z Piemontu – Barolo lub Barbaresco to królowie wśród włoskich win czerwonych, produkowane ze szczepu Nebbiolo. Lżejsze i bardziej przystępne są Barbera d'Asti i Dolcetto. Miłośnicy win musujących powinni spróbować słodkiego Asti Spumante lub wytrawnego Franciacorty.

Gdzie jeść w Turynie?

Turyn nie cierpi na brak dobrych restauracji. Ristorante Del Cambio przy Piazza Carignano to jedna z najstarszych restauracji w Europie – działa od 1757 roku i serwuje klasyczną kuchnię piemoncką w absolutnie wyjątkowych wnętrzach. Na bardziej przystępny posiłek warto zajrzeć do jednej z licznych osterii w dzielnicy Quadrilatero Romano – tym historycznym sercu Turynu, gdzie uliczki pełne są restauracji, barów i małych sklepów.

Na śniadanie lub poranną kawę koniecznie odwiedź Caffè Torino przy Piazza San Carlo – jeden z symboli miasta, działający od 1903 roku. Nie zapomnij nadepnąć na byka wbudowanego w posadzkę przed wejściem – przynosi szczęście!

Praktyczne informacje

• Jak dotrzeć: Turyn ma własne lotnisko (Torino Caselle), połączone z centrum autobusem i kolejką GTT. Z Warszawy można dolecieć z przesiadką. Świetną alternatywą jest pociąg – z Mediolanu jedzie się zaledwie godzinę.
• Kiedy jechać: Najlepiej wiosną (kwiecień–czerwiec) lub wczesną jesienią (wrzesień–październik), gdy pogoda jest przyjemna, a miasto żyje pełną parą. Jesień to też sezon truflowy!
• Torino Card: Karta turystyczna dająca wstęp do kilkudziesięciu muzeów i nieograniczone przejazdy komunikacją miejską. Dostępna w wariantach 48h, 72h i 5-dniowym – opłaca się przy intensywnym zwiedzaniu.
• Noclegi: Centrum Turynu oferuje szeroki wybór hoteli w różnych kategoriach cenowych. Dzielnica Crocetta i okolice Piazza Vittorio Veneto to szczególnie przyjemne lokalizacje.

Podsumowanie

Turyn to miasto, które zaskakuje na każdym kroku. Tajemniczy Całun, eleganckie muzea, barokowe pałace, industrialne dziedzictwo Fiata i kuchnia, przy której trudno się powstrzymać – to wszystko czeka na Ciebie w odległości jednego weekendowego lotu. Jeśli szukasz włoskiego miasta poza utartymi szlakami, które oferuje autentyczne doznania kulturalne i kulinarne bez tłumów turystów z Venecji czy Florencji, Turyn jest odpowiedzią na Twoje poszukiwania.

Raz odwiedzony – już zawsze będzie Cię wołał z powrotem.